Op Open Monumentendag zaterdag 12 september, tussen 10.00 en 16.00 uur, zetten twee eeuwenoude Goudse korenmolens hun deuren wijd open voor het publiek: 't Slot aan de Punt en De Roode Leeuw aan de Vest. Daarnaast eveneens de poldermolen de Haastrechtse molen. De toegang is gratis. Molenliefhebbers, gezinnen, Gouwenaren en toeristen zijn van harte welkom voor een kijkje achter de schermen bij een eeuwenoud ambacht, inclusief echte maalsessies bij 't Slot en een minimolen waarmee kinderen hun eigen zakje meel kunnen malen.

Malen zoals honderden jaren geleden
Wie op 12 september langsgaat bij 't Slot, ziet de molen niet alleen draaien, maar ook echt malen. Dat is bijzonder: het ambacht van het malen op windkracht is met de jaren zeldzaam geworden, en tijdens Open Monumentendag is precies te zien hoe graan via de wieken naar de maalstenen verandert in meel.

Voor kinderen staat er een minimolen, ook wel kweern genoemd, klaar. Met dit kleine handmatige maalwerktuig kunnen ze zelf aan de slag en een eigen zakje meel malen: genoeg voor een pannenkoek thuis! Een leuke, laagdrempelige manier om al doende te ontdekken hoe graan ooit tot meel werd verwerkt.

Twee molens, twee verhalen
Gouda telde ooit meer dan twintig molens, nog maar een handjevol bleef bewaard. 't Slot en De Roode Leeuw zijn daar allebei sprekende voorbeelden van, elk met hun eigen geschiedenis.

't Slot staat aan de Hollandse IJssel, op de plek waar ooit het kasteel van de Heren van Ter Gouw stond. Kort nadat dat kasteel eind zestiende eeuw werd afgebroken, kreeg Gouda toestemming om hier een windkorenmolen te bouwen. De molen die er nu staat dateert uit 1832, gebouwd na een verwoestende brand. Sinds 2019 wordt 't Slot beheerd door de Vereniging van Goudse Molenaars, en in 2025 kreeg de molen nog nieuwe wieken.

De Roode Leeuw, aan de Vest in het centrum, is een van de oudste nog bestaande korenmolens van Nederland. De molen op deze plek dateert al uit 1727 en heeft jaren bedrijfsmatig gemalen en meel verkocht aan Gouwenaren.