Gouda is één van de 19 steden die dit jaar Open Joodse Huizen houdt. Open Joodse Huizen zijn kleinschalige, besloten herdenkingen waar verteld wordt over het leven van Joodse Gouwenaren in en om de Tweede Wereldoorlog. Op 3 mei worden er op acht locaties een tiental verhalen verteld door bewoners, onderzoekers en nazaten.

Geschiedenis doorgeven
Het project Open Joodse Huizen is ontstaan in 2012 in Amsterdam. Enkele bewoners van huizen met een Joodse bewonersgeschiedenis wilden de verhalen van hun stadsgenoten voor het voetlicht brengen. Het Joods Historisch Museum pakte dit op. Sindsdien groeide het programma uit naar steeds meer deelnemende steden. In Gouda vond vorig jaar de tweede editie plaats. Het programma is een initiatief van het Streekarchief Midden-Holland, Stichting Gouds Metaheerhuis en Verzetsmuseum Zuid-Holland en wordt ondersteund door het Joods Cultureel Kwartier in Amsterdam. Het project Open Joodse Huizen is uitgegroeid tot een belangrijk en herkenbaar herdenkingsproject in maar liefst 19 steden in Nederland. Het sluit aan bij de interesse van veel bewoners en buurtgenoten in de (voor- en naoorlogse) joodse geschiedenis van hun huis, straat of buurt. Iedereen is welkom om te luisteren, indrukken te delen en samen te herdenken.

Betrokkenheid
De persoonlijke manier van herdenken en het doorgeven van verhalen, spreekt veel mensen aan. ,,Op 4 en 5 mei zijn er veel herdenkingen en worden er ook persoonlijke verhalen verteld, maar het intieme karakter van Open Joodse Huizen is uniek”, vertelt Cristel Stolk van het streekarchief. ,,De combinatie van geschiedenis, herinneringen, de locatie en de dialoog die tussen de vertellers en luisteraars ontstaat, brengt bij de deelnemers betrokkenheid en emotie teweeg. Het gaat bij Open Joodse Huizen om het leven van gewone Gouwenaren, die voor de oorlog net als iedereen hun leven leefden. Door hun verhalen op de locatie te vertellen waar zij hebben gewoond, gewerkt of geleefd, worden ze toegankelijk en bijna tastbaar.’

Dubbelprogramma
Op donderdag 3 mei 2018 vindt in Gouda het dubbelprogramma Open Joodse Huizen/Huizen van Verzet plaats. In diverse woonhuizen en locaties worden verhalen verteld van Joodse Gouwenaren en van stadsgenoten die in opstand kwamen tegen de bezetter. Op 3 mei vertellen nazaten, betrokkenen of historici verhalen van Joodse Gouwenaren die vaak een vreselijk lot wachtten. De bezetter maakte geen onderscheid in leeftijd. Zo is de documentaire te zien over het onderduikjongetje Leo Klisser, die verraden werd en met een kindertransport naar Auschwitz werd gebracht. In het voormalige joodse bejaardentehuis aan de Oosthaven, nu het inloophuis Domino, wordt verteld over de 56 bewoners en personeelsleden die werden weggevoerd en vermoord. Ook bekende joodse middenstandsfamilies, zoals de familie Gompers en kaashandelaren Seijffers, troffen dit lot. Het zijn enkele van de vele  – vaak onbekende – verhalen die hiermee aan de oppervlakte komen.

Verzet
Het jaar 2018 is het Jaar van Verzet en daarom bestaat de derde editie van Open Joodse Huizen Gouda uit een dubbelprogramma met verzetsverhalen. In de Ronssehofvertelt Dick van Schaik over de verzetsdaden van zijn vader Dirk van Schaik, die – met gevaar voor eigen leven – een aantal studenten van de Joodse Jeugdfarm hielp onderduiken. In Het Verzetsmuseum vertelt Lotte Groendendijk over de verzetsdaden van haar opa en oma en onthult het verhaal van de ‘Goudse Romeo & Julia’. Ook brengt het programma Mieke Steensma in beeld, een 19-jarige apothekersassistente die vanwege haar hulp aan haar ondergedoken harstvriendin werd opgepakt. Ze doorstond verschillende concentratiekampen en overleefde de oorlog.

Praktisch
Het hele programma is te vinden op www.openjoodsehuizen.nl/gouda

Besloten
Bij elke locatie vindt twee maal een herdenking plaats.  Het programma is gratis toegankelijk en bezoekers kunnen zelf kiezen welke ze bezoeken. Wel moet rekening gehouden worden met een beperkt aantal plaatsen in de meeste huizen. Bij aanvang gaat de deur dicht; de bijeenkomsten hebben een besloten karakter.

Programma
Bezoekers zijn welkom om te komen luisteren en een bijdrage te leveren. Het programma vindt u op de website van www.openjoodsehuizen.nl, de website van het streekarchief www.samh.nl of de folder die op diverse locaties, onder meer in de Chocoladefabriek, te vinden is.