We moeten oppassen voor onderwaardering van graven en begraafplaatsen als cultureel erfgoed. ,,Alles bewaren gaat niet op de begraafplaatsen van ons land, maar je moet wel drie keer nadenken voor je een graf weg doet”, zegt Bert Lever, voorzitter van de stuurgroep Funerair Platform die woensdag 31 oktober in Amersfoort officieel in het leven wordt geroepen.

Wie zich bezighoudt met ‘funeraire’ zaken, is in de weer met alles wat te maken heeft met begraven, rouwrituelen, begraafplaatsen, kerkhoven en grafmonumenten. Er wordt in ons land nogal verschillend met de dodenakkers en de grafstenen en -monumenten omgesprongen, zegt Lever. Op de ene plaats gaat dat goed, maar op de andere kan het beter.

,, Soms wordt er rücksichtslos een graf geruimd, terwijl men elders zou roepen: hoho, dat was een markante persoon, die iets over onze geschiedenis zegt.” Daarom vindt hij het een goede zaak om mensen bij elkaar te brengen die zich ermee bezighouden. Het Funerair Platform is tot stand gekomen op initiatief van Terebinth, stichting voor Funerair Erfgoed, waarvan Lever ook voorzitter is.

Ruimte
,,Elk familiegraf dat verloopt, houden wij nog twee jaar aan. Die ruimte bieden we als er geen reactie komt op de vraag of een verlenging gewenst is of als we geen contactgegevens meer hebben”, zo reageert Martin Vijverberg, locatiemanager van Begraafplaats IJsselhof. ,,In het eerste jaar vragen we aan de hand van een bordje bij het graf en een aankondiging bij de ingang van de begraafplaats om contact. In het tweede jaar plaatsen we een wat dwingender bordje dat aangeeft dat het graf geruimd kan worden”.

Graf van Gerrit Zuidam
,,Daarnaast hebben we bij IJsselhof ook nog twee erkende oorlogsgraven. De Oorlogsgravenstichting ontfermt zich over deze graven en helpt mee zoeken naar belangstellenden voor het graf. Voor het graf van Gerrit Zuidam is momentele geen rechthebbende en de grafrechten zijn verlopen. Mijn persoonlijke invloed hierin is dat ik langer de tijd geef dan de gebruikelijke twee jaar om een rechthebbende of een contactpersoon te vinden”.

Landelijke regels
Of er landelijke regels moeten komen, en waarvoor dan precies, is vooralsnog allemaal lastig te zeggen. ,,De vraag bijvoorbeeld wie er markant genoeg was in onze geschiedenis, is immers ook niet zomaar te beantwoorden. En van bijvoorbeeld de Nobelprijswinnaars staat dat voor iedereen wel vast, maar toch is het graf van Frits Zernike, die in 1953 de Nobelprijs voor de natuurkunde kreeg, verdwenen.”

Begraafplaatsen verschillen ook allemaal in beheer. De ene is van een kerk, de andere van de gemeente, weer een andere van een particulier. Feit is verder dat ze natuurlijk allemaal altijd ruimte beschikbaar moeten hebben en daarom voldoende moeten ruimen. Lever neemt zijn ‘petje af’ voor begraafplaatsen die de laatste rustplaats van interessante figuren toch in stand houden, al zijn ze niet voor altijd gekocht, zoals in vroeger tijden vaak voorkwam.

Van verschillende dodenakkers zijn zelfs kaarten met grafnummers en namen beschikbaar voor belangstellenden, zoals van het Haagse Oud Eik en Duinen. Daar kun je bijvoorbeeld wandelen langs de zuil op de as van de grote schrijver Louis Couperus, het graf van de roemruchte politicus, predikant en publicist Abraham Kuyper en dat van de bij een crime passionel met vrouw en al afgeslachte cabaretpionier Jean Louis Pisuisse.