Het Stadhuis van Gouda ontvangt de eretitel Meesterrestauratie 2027. De jury is onder de indruk van de manier waarop het eeuwenoude stadhuis is gerestaureerd én klaargemaakt voor de toekomst. De combinatie van vakmanschap, respect voor de geschiedenis, verduurzaming en nieuw gebruik maakt het project volgens de jury tot een voorbeeld voor de monumentenzorg. De officiële uitreiking vindt eind januari 2027 plaats in het stadhuis.

Het stadhuis ondergaat momenteel een grootschalige restauratie in opdracht van de gemeente Gouda. Aannemer Nico de Bont voert de werkzaamheden uit op basis van een ontwerp van Van Hoogevest Architecten.

Hart van de stad
Het Stadhuis is voor Gouda meer dan een monument. Het is een van de bekendste gebouwen van de stad en vormt al eeuwenlang een belangrijk middelpunt van Gouda. Juist die betekenis voor de stad speelde een belangrijke rol bij de restauratie.

De restauratie moet ervoor zorgen dat het stadhuis niet alleen als monument behouden blijft, maar ook weer toegankelijker wordt en een centrale plek krijgt in het publieke leven van Gouda. Bewoners zijn daarom gedurende het restauratieproces betrokken en meegenomen in verschillende fases en keuzes. Volgens de jury is daarmee niet alleen een monument gerestaureerd, maar ook opnieuw een plek voor de stad gemaakt.

Anne-Marie Goudzwaard, projectleider bij de gemeente Gouda, benadrukt het belang van het gebouw voor de stad: “Het is het topmonument van Gouda. Alle wegen komen hier samen, dus het is echt het hart van het centrum van Gouda.”

Eeuwen geschiedenis in één gebouw
Bij de restauratie is bewust niet gekozen voor het terugbrengen van het stadhuis naar één bepaalde periode. Het gebouw vertelt een verhaal van eeuwen, van de middeleeuwse bouwtijd en zeventiende- en negentiende-eeuwse veranderingen tot de restauratie van de jaren vijftig.

Bouwhistorisch onderzoek bracht nieuwe inzichten over die verschillende perioden. Elementen die waardevol bleken, zijn behouden. Daardoor zijn op verschillende plekken in het stadhuis verschillende historische lagen te ervaren. Nieuwe voorzieningen voor toegankelijkheid, installaties en verduurzaming zijn daar zorgvuldig aan toegevoegd.

Ook bij het verduurzamen van het gebouw stond het monument centraal. Zo is gekozen voor laagtemperatuurverwarming en zijn onder meer houtvezel en schapenwol toegepast in de kap en vloeropbouw. De technische aanpassingen zijn zo veel mogelijk uit het zicht gehouden.

Erkenning voor het hele projectteam
De Meesterrestauratie is een erkenning voor het hele team dat aan de restauratie heeft gewerkt. Opdrachtgever, architect, aannemer en adviseurs werkten vanaf het begin nauw samen. Ook tijdens de uitvoering werden ingewikkelde vraagstukken gezamenlijk opgelost. Zo werd tijdens de werkzaamheden veel meer asbest uit de jaren vijftig aangetroffen dan vooraf was verwacht. Door intensief overleg en een gefaseerde aanpak kon ook dit zorgvuldig worden aangepakt.

De jury keek bij de beoordeling niet alleen naar het eindresultaat, maar naar het hele proces. De selectiecommissie bestond uit zes vakprofessionals uit de erfgoed- en restauratiesector en beoordeelde de projecten vanuit een zogenoemde 360°-blik: de samenwerking tussen opdrachtgever, architect en uitvoerende partij stond daarbij centraal.

Het Stadhuis van Gouda was een van vijf genomineerden voor de Meesterrestauratie 2027. De andere genomineerden waren Museum Prinsenhof Delft, het Westfries Museum in Hoorn, Oud Herlaar in Sint-Michielsgestel en Huis te Manpad in Heemstede.

De Meesterrestauratie is een jaarlijks initiatief van de Nationale Monumentenorganisatie (NMo), de koepel van professionele organisaties voor monumentenbehoud. Met de eretitel wil NMo bijzondere restauratieprojecten onder de aandacht brengen en kennis delen over de keuzes, dilemma’s en oplossingen die bij monumentenrestauratie komen kijken.

Eind januari 2027 wordt de eretitel officieel uitgereikt in het Stadhuis van Gouda.