Het Goudse college van burgemeester en wethouders ziet voorlopig af van het overnemen van de schuldenaanpak uit Arnhem, ondanks de positieve resultaten die daar zijn geboekt. Volgens het college is de aanpak te kostbaar en ontbreken in Gouda de financiële middelen en samenwerkingsverbanden om een vergelijkbaar project op te zetten. Een kleinschaliger aanpak voor volwassenen behoort wel tot de mogelijkheden, mits daarvoor geld beschikbaar komt.

Dat schrijft het college in antwoord op schriftelijke vragen van PRO en Gemeentebelangen Gouda. De partijen willen weten waarom Gouda niet kiest voor een vergelijkbare aanpak als Arnhem, waar intensieve begeleiding van huishoudens met problematische schulden onder meer heeft geleid tot minder zorggebruik, een snellere uitstroom naar werk of opleiding en lagere maatschappelijke kosten. Inmiddels zijn daar 21 huishoudens volledig schuldenvrij.

Het college erkent dat de Arnhemse aanpak effectief is. Vooral het herstellen van vertrouwen, het oplossen van urgente problemen en het bieden van perspectief kunnen volgens het gemeentebestuur ook in Gouda bijdragen aan het verminderen van problemen op andere gebieden.

Miljoeneninvestering
De kosten vormen volgens het college het grootste obstakel. Arnhem heeft een fonds van oorspronkelijk 425.000 euro beschikbaar gesteld voor het afkopen van schulden. Daarnaast is geïnvesteerd in onder meer drie doorbraakcoaches, specialisten die onderhandelen met schuldeisers, een projectleider en een programmamanager. In totaal gaat het om tien voltijdsbanen, waarmee ongeveer 1,25 miljoen euro is gemoeid.

Ook heeft Arnhem bijna twee jaar geïnvesteerd in het maken van afspraken met grote schuldeisers. Daarbij profiteerde de gemeente van haar deelname aan het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Gouda maakt geen deel uit van een vergelijkbaar landelijk netwerk.

Volgens het college zouden dergelijke afspraken in Gouda daardoor waarschijnlijk nog meer tijd en geld kosten. Ook lokale samenwerkingsverbanden, zoals Buurt aan Zet en woningcorporatie Mozaïek Wonen, bieden volgens het gemeentebestuur onvoldoende mogelijkheden om afspraken te maken met landelijk opererende schuldeisers.

Zes procent heeft risicovolle of problematische schulden
Uit cijfers van GGD Midden-Holland blijkt dat in 2024 ongeveer 6 procent van de Goudse inwoners risicovolle of problematische schulden had. Onder volwassenen van 18 tot en met 64 jaar was dat 7 procent en onder 65-plussers 2 procent.

Hoeveel Goudse huishoudens kampen met een complexe opeenstapeling van schulden, zoals de gezinnen die in Arnhem worden geholpen, is niet bekend.

Het college erkent dat juist inwoners die het vertrouwen in de overheid of hulpverleners hebben verloren moeilijk te bereiken zijn. In Arnhem worden deze huishoudens actief benaderd door zogenoemde doorbraakcoaches, die langdurig betrokken blijven en direct praktische problemen kunnen oplossen.

Ook in Gouda zou een dergelijke werkwijze kunnen helpen om kwetsbare inwoners te bereiken, stelt het college.

Kleinschalige aanpak blijft mogelijk
Een alternatief is volgens het gemeentebestuur een uitbreiding van de bestaande aanpak van het Jongeren Perspectief Fonds (JPF) naar volwassenen. Daarbij zou een trajectbegeleider als doorbraakcoach kunnen optreden en een eigen budget krijgen om urgente problemen direct op te lossen.

Het college ziet mogelijkheden om op die manier succesvolle onderdelen van de Arnhemse aanpak over te nemen, maar benadrukt dat hiervoor binnen het huidige beleidskader geen geld beschikbaar is.

Ook plaatst het gemeentebestuur kanttekeningen bij de financiële opbrengsten van het Arnhemse project. Volgens het college zijn in de kosten-batenanalyse niet alle voorbereidingskosten meegenomen. Bovendien komen maatschappelijke besparingen, bijvoorbeeld door minder zorggebruik, niet altijd terecht bij de gemeente die de investering doet.

Eerst onderzoek naar armoederegelingen
PRO en Gemeentebelangen Gouda vragen het college ook of geld dat vrijkomt door het beperken van algemene armoederegelingen kan worden gebruikt voor een proef met de Arnhemse aanpak.

Het college wil daar nog geen toezegging over doen. De gemeenteraad nam op 8 juli een motie aan van ChristenUnie, CDA en Gouda Vitaal om verschillende scenario's voor de armoederegelingen uit te werken. Het gemeentebestuur wil die eerst afwachten voordat wordt besloten waaraan eventueel vrijkomende middelen worden besteed.

Volgens het college verloopt de bestaande schuldhulpverlening in Gouda doorgaans goed. Van de 123 trajecten met een lopende schuldregeling was in de afgelopen twaalf maanden vier keer sprake van uitval. Bij twee huishoudens was de dienstverlening niet passend en twee andere huishoudens kwamen hun verplichtingen niet na.

De grootste uitdaging ligt volgens het college daarom niet bij inwoners die al schuldhulpverlening ontvangen, maar bij huishoudens die niet in beeld zijn of geen hulp willen accepteren. Juist voor die groep zou intensieve begeleiding naar Arnhems voorbeeld kunnen aansluiten bij de Goudse ambitie om meer maatwerk te bieden, mits daarvoor financiële middelen beschikbaar komen.