Een aantal melkveebedrijven moet weg uit een deel van het Groene Hart, om ruimte te maken voor de natuur. Om deze boeren financieel zoveel mogelijk tegemoet te komen zonder de regels van staatssteun te overtreden, wil de provincie Zuid-Holland een volledige schadeloosstelling aanbieden. De provincie moet dan in het uiterste geval wel overgaan tot gedwongen onteigening.
Het gaat om agrariërs die zijn gevestigd in de Meijegraslanden. Dat is een veenweidegebied van zo'n 500 hectare, onderdeel van Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck. De provincie moet hier voldoen aan wettelijke doelen qua natuur, water, klimaat en de aanwezigheid van bepaalde dieren en planten.
Zuid-Holland concludeerde bijna vier jaar geleden al dat die doelen niet haalbaar zijn zolang er veehouderijen zitten. De boeren in dit gebied moeten dus hun bedrijfsvoering aanpassen of vertrekken. Na een jarenlange impasse over de voorwaarden komen uitgerekend twee bestuurders van de BBB, de partij die landelijk zegt dat gedwongen uitkoop van boeren voor natuur- of stikstofbeleid onbespreekbaar is, nu met een oplossing. Provinciale Staten stemmen hier begin volgend jaar over.
"De provincie kwam begin 2023 het gebied in met de boodschap: we gaan naar nul emissie, hier kan dus niets meer", zegt gedeputeerde Aad Straathof. "Dat heeft veel impact gehad. We hebben geleerd van die aanpak, de 'nul emissie' losgelaten en we hebben nu een beter plan met 'gereedschap' bij ons." Dat 'gereedschap' is de keuze voor volledige schadeloosstelling. "Het ontbrekende puzzelstukje", noemt Straathof het.
Boeren die vertrekken, krijgen een ruime vergoeding. Ook hun verhuizing wordt betaald. Ze kunnen elders verdergaan als veehouder. Om dit te kunnen aanbieden, moet de provincie wel overgaan tot gedwongen onteigening als het er niet uitkomt met een boer. In dat geval bepaalt een rechter de hoogte van het bedrag. Het gaat om vier melkveebedrijven waarvan de grond volledig of grotendeels in de Meijegraslanden ligt. Een deel van de boeren zou openstaan voor verplaatsing.
"Als BBB'ers zijn we niet van onteigenen, we willen het beste voor de boeren in dit gebied", zegt Straathof. "We steken onze nek uit voor deze ondernemers die al jaren in de knel zitten", aldus zijn collega Robert Tieman. "We proberen op een fatsoenlijke manier, dus met extra financiële middelen, duidelijkheid en perspectief te geven aan bedrijven die al jaren stilstaan."