Bij boekhandel Verkaaik worden woensdag de eerste exemplaren afgeleverd van het boek 'Hier woonden'. In het boek 'Hier woonden' vertelt Soesja Citroen per Stolpersteine-adres over het leven van de vermoorde Goudse Joden. Hoe sommige families al van oudsher in de stad woonden en velen er als vluchteling een veilige plek zochten. Hoe mensen hier werkten en kinderen naar school gingen. Klasgenootjes, buren en vriendinnetjes van vroeger komen aan het woord, ook de huidige familieleden. De vele foto’s en documenten vertellen een eigen verhaal. In het slotdeel gaat Citroen nader in op het mechanisme van de vervolging. Ze laat zien hoe het net van de naziterreur zich om de Joden sloot. Hoe klein de stap was van verplichte Jodenregistratie naar deportatie en uiteindelijk moord.

Met dit boek krijgen de Goudse Stolpersteine een gezicht! De auteur, Soesja Citroen, wil graag vertellen hoe ze aan de informatie voor dit boek gekomen is. Hoeveel werk erin zit om zo’n boek samen te stellen. Hoe de opgedane informatie haar heeft aangegrepen en waarom het zo belangrijk is, dat de Goudse Stolpersteine een gezicht krijgen. Maar in deze Pandemische Corona-tijd is het geven van een lezing helaas (nog) niet mogelijk.

Stolpersteine, ook bekend als struikelstenen, is een project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. Het is een over geheel Europa verspreid monument voor de slachtoffers van het nationaalsocialisme. Demnig brengt deze gedenktekens aan in het trottoir voor de vroegere woonhuizen van mensen die door de nazi’s verdreven, gedeporteerd, vermoord of tot zelfmoord gedreven zijn. Deze Stolpersteine herinneren aan Joden, Sinti en Roma, politieke gevangenen, dienstweigeraars, homoseksuelen, Jehova’s getuigen en gehandicapten. Hoe Demnig aan de naam Stolpersteine is gekomen weet hij zelf niet meer, maar hij citeert met instemming een scholier “Man fällt nicht über die Stolpersteine, du stolperst mit dem Kopf und dem Herzen” (men valt niet over de Stolpersteine, je struikelt met je hoofd en je hart).

De Stad Gouda telt op dit moment 258 Stolpersteine, maar er worden er nog elk jaar bijgeplaatst. Voor meer info: zie deze link.

Titel: Hier woonden – Stolpersteine Gouda
Auteur: Soesja Citroen
Intekenprijs: €27,50 (daarna € 32,50)
Verschijningsvorm: Gebonden
Aantal pagina’s: 304
Vormgever: Dick Hoogendoorn

Over de auteur Soesja Citroen
Soesja Citroen (Den Haag, 1948), sinds 1980 woonachtig in Gouda, is een jazzzangeres en -componiste.Vanaf 2011 organiseert Soesja de plaatsing van Stolpersteine als speciaal Stolpersteine-bestuurslid voor de Stichting Gouds Metaheerhuis. Tot nu toe liggen er 258 Stolpersteine verspreid over 64 adressen in Gouda.
Soesja’s Haagse grootvader overleefde Auschwitz. Hij werd gedeporteerd met de laatste trein uit Westerbork van 3 september 1944. In 1997 bezocht Soesja met haar gezin Auschwitz en schreef daarna het lied Place of Silence. Over de antwoorden die ze mondjesmaat kreeg op de vragen die ze nauwelijks durfde te stellen.

Behalve de 64 verhalen over de Goudse Joden vertelt ze in het boek ook het verhaal van haar grootvader Hartog (roepnaam Hans) Citroen. Haar verwarring over wat met hem gebeurd is tijdens de naziterreur, is de reden dat zij zich zo betrokken voelt bij de Goudse Stolpersteine en het bracht haar ertoe dit boek te schrijven.

Op de voorkant van het boek staat een uitsnede uit een aquarel van Leo Kok. Te zien is een transporttrein uit kamp Westerbork, bijna klaar voor vertrek. De kunstenaar was een neef van het in Gouda ondergedoken jochie Leo Klisser. Beiden werden vermoord.

De bekende Goudse ontwerper Dick Hoogendoorn zorgde voor de mooie vormgeving van het boek.